جامعه‌شناسی سیاسی جنگ دوازده‌روزه در جمهوری اسلامی ایران؛ تحلیل رابطه دولت و ملت

جنگ دوازده‌روزه سال ۱۴۰۴ به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رخدادهای امنیتی ـ سیاسی معاصر ایران، پیامدهای اجتماعی و سیاسی قابل‌توجهی بر جای گذاشت. این مقاله با رویکرد جامعه شناسی‌سیاسی، به بررسی تاثیر این جنگ بر الگوهای کنش سیاسی، همبستگی اجتماعی و رابطه دولت ـ ملت در جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش آن است که جنگ دوازده‌روزه چگونه بر رفتار سیاسی جامعه، شکاف‌های اجتماعی و ادراک مشروعیت دولت در جمهوری اسلامی ایران اثر گذاشته است؟ بر این اساس، سوال پژوهش چنین صورت‌بندی می‌شود، جنگ دوازده‌روزه چه تاثیری بر همبستگی اجتماعی و بازتعریف رابطه دولت ـ ملت در جمهوری اسلامی ایران داشته است؟
چارچوب تحلیلی پژوهش مبتنی بر رویکرد جامعه شناسی ‌سیاسی بحران و جنگ است که بر نقش تهدید خارجی در بسیج اجتماعی، شکل‌گیری همبستگی کوتاه‌مدت و تغییر الگوهای کنش سیاسی تاکید دارد. روش تحقیق مقاله توصیفی ـ تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق تحلیل گفتمان رسانه‌های رسمی، بازتاب‌های شبکه‌های اجتماعی و مواضع نخبگان سیاسی در جمهوری اسلامی ایران گردآوری و تحلیل شده‌اند.
فرضیه اصلی پژوهش بر این مبنا استوار است که جنگ دوازده‌روزه در کوتاه مدت موجب افزایش نسبی همبستگی اجتماعی و کاهش موقتی شکاف‌های سیاسی در جامعه جمهوری اسلامی ایران شده است، اما به دلیل تداوم مسائل ساختاری و فرسایش سرمایه اجتماعی، این همبستگی نتوانسته به بازتولید پایدار اعتماد و همراهی سیاسی در میان مدت و بلندمدت منجرشود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد واکنش جامعه جمهوری اسلامی ایران به این جنگ،‌ ترکیبی از همراهی نمادین، کنش‌گری محدود و همراهی مشروط سیاسی بوده است.