وفاق ملی در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، پژوهشگر موسسه پژوهشی مطالعات و رسانه ای اندیشه و قلم
2 عضو هیات علمی و رییس موسسه پژوهشی مطالعات و بررسی های سیاسی و رسانه ای اندیشه و قلم
چکیده
جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل (۲۳ خرداد تا ۳ تیر ۱۴۰۴) یکی از بی‌سابقه‌ترین مواجهه‌های مستقیم میان دو طرف بود که با حمله مستقیم اسرائیل به خاک ایران آغاز شد و امنیت ملی و حاکمیت سرزمینی کشور را ً هدف قرار داد؛ رخدادی که به مسئله‌ای حیاتی برای تمام مردم ایران تبدیل شد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که «جنگ ۱۲ روزه چه نقشی در شکل‌گیری و تقویت وفاق ملی در ایران داشت و چه عواملی در این فرآیند برجسته بودند؟» فرض مقاله بر آن است که تهدید خارجی مشترک، یادآوری تجربه دفاع مقدس، گفتمان غالب مقاومت و مشارکت فعال مردم به‌ویژه نسل جوان و نسل جوان زمینه‌ساز انسجام اجتماعی شدند. این وفاق، نه صرفاً محصول سیاست‌های دولت، بلکه حاصل کنش داوطلبانه مردم در کنار نهادهای رسمی بود. روش پژوهش توصیفی تحلیلی است و از اسناد رسمی، گزارش‌های رسانه‌ای و بازتاب‌های اجتماعی بهره برده شده است. چارچوب نظری نیز بر پایه مفاهیم «سرمایه اجتماعی» و «همبستگی مدنی» سامان یافته و امکان تحلیل هم‌زمان نقش نهادهای حکومتی، حافظه تاریخی مشترک و مشارکت داوطلبانه مردم را فراهم می‌سازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که جنگ ۱۲ روزه ظرفیت‌های تازه‌ای از سرمایه اجتماعی و وفاق ملی را فعال کرد شان داد که انسجام اجتماعی می‌تواند پشتوانه‌ای راهبردی برای کشور باشد. نتیجه‌گیری مقاله تأکید دارد که این تجربه، دولت را متوجه ضرورت بازنگری در سیاست‌های کلان کرد به گونه‌ای که سیاست های امنیتی، اقتصادی، و اجتماعی باید به گونه ای طراحی شوند که در هنگام بروز بحران، زمینه‌ساز وفاق و انسجام ملی باشند.
کلیدواژه‌ها