موسسه مطالعات و بررسی های سیاسی و رسانه‌ای اندیشه و قلم مطالعات سیاسی و رسانه‌ای ایران معاصر 1 1 2026 03 21 The Cognitive Revolution and the Transformation of Governance Paradigms: Reconsidering the Role of Cognition in Political Power انقلاب شناختی و تحول پارادایم‌های حکمرانی: بازاندیشی در نقش شناخت در قدرت سیاسی 248061 FA متین انجم روز گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. 0000-0003-3083-1916 محمد خضری دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی گرایش سیاستگذاری عمومی، دانشکده، حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، Journal Article 2026 06 03 This theoretical research, using systematic literature review and thematic analysis, examines the profound transformation of political power due to cognitive revolution. Recently, advances in neuroscience, cognitive psychology, behavioral economics, and digital technologies have turned human cognition from an individual process into a strategic infrastructure of political power. This has shifted governance paradigms from institutional-structural models to cognition-centered models.<br>The main objective of the research is to formulate a new paradigm of cognitive governance and to analyze the role of cognition in redefining concepts of power, legitimacy, inequality, and the role of the state. The research methodology combined a systematic literature review (1970–2024) and theoretical thematic analysis of 128 key sources.<br>The findings indicate the emergence of 'cognitive power' as the ability to regulate the architecture of attention, cognitive load, emotions, and collective predictions. Furthermore, a new layer called 'cognitive legitimacy' has been added to the concept of political legitimacy, 'cognitive inequality' has been identified as a novel socio-political divide, and the role of the state has evolved into 'collective cognition regulator.' These changes highlight necessity of establishing institutions such as cognitive regulatory bodies, enhancing cognitive literacy, and ensuring cognitive justice.<br>Consequently, without accepting this paradigmatic shift, the sustainability of democracy, social cohesion, and the efficiency of governance systems in the age of artificial intelligence and digital platforms will be seriously threatened. The present study provides an interdisciplinary conceptual framework that paves the way for future empirical research and policy-making in the field of cognitive governance. این پژوهش بنیادی-نظری با بهره‌گیری از روش مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل مضمون نظری، به بررسی تحول عمیق قدرت سیاسی در نتیجه انقلاب شناختی می‌پردازد. در دهه‌های اخیر، پیشرفت‌های علوم اعصاب، روان‌شناسی شناختی، اقتصاد رفتاری و فناوری‌های دیجیتال باعث شده است که شناخت انسانی از یک فرآیند فردی به زیرساخت راهبردی قدرت سیاسی تبدیل شود. این تحول، پارادایم‌های حکمرانی را از مدل‌های نهادی-ساختاری به مدل‌های شناخت‌محور تغییر داده است.<br>هدف اصلی پژوهش، صورت‌بندی پارادایم جدید حکمرانی شناختی و تحلیل نقش شناخت در بازتعریف مفاهیم قدرت، مشروعیت، نابرابری و نقش دولت است. روش پژوهش ترکیبی از مرور نظام‌مند ادبیات (۱۹۷۰–۲۰۲۴) و تحلیل مضمون نظری بر روی ۱۲۸ منبع کلیدی بوده است.<br>یافته‌ها حاکی از ظهور «قدرت شناختی» به‌مثابه توانایی تنظیم معماری توجه، بار شناختی، هیجان‌ها و پیش‌بینی‌های جمعی است. همچنین، لایه جدیدی به نام «مشروعیت شناختی» به مفهوم مشروعیت سیاسی افزوده شده، «نابرابری شناختی» به عنوان شکاف نوین اجتماعی-سیاسی شناسایی شده و نقش دولت به «تنظیم‌گر شناخت جمعی» تحول یافته است. این تغییرات، ضرورت ایجاد نهادهایی مانند رگولاتوری شناختی، تقویت سواد شناختی و تضمین عدالت شناختی را برجسته می‌سازد.<br>در نتیجه، بدون پذیرش این تغییر پارادایمی، پایداری دموکراسی، انسجام اجتماعی و کارآمدی نظام‌های حکمرانی در عصر هوش مصنوعی و پلتفرم‌های دیجیتال به طور جدی تهدید خواهد شد. پژوهش حاضر چارچوبی مفهومی میان‌رشته‌ای ارائه می‌دهد که زمینه‌ساز پژوهش‌های تجربی و سیاست‌گذاری‌های آینده در حوزه حکمرانی شناختی است.