ابعاد سیاست‌گذاری امنیت ملی در مواجهه با جنگ شناختی

جنگ شناختی به عنوان یکی از پیچیده‌ترین تهدیدات نوین، امنیت ملی کشورها را با چالش‌های اساسی مواجه ساخته است. موفقیت در مقابله با این پدیده، نیازمند شناسایی دقیق ابعاد سیاست‌گذاری امنیت ملی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین این ابعاد انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش‌شناسی مبتنی بر رویکرد کیفی با استفاده از تحلیل تماتیک است. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۳ نفر از خبرگان حوزه‌های امنیتی، سیاسی و دانشگاهی گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که سیاست‌گذاری امنیت ملی در مواجهه با جنگ شناختی دارای پنج بعد اصلی است: ۱) شناسایی و پایش تهدیدات شناختی، ۲) حقوقی و تنظیم‌گری قانونی، ۳) هماهنگی و معماری نهادی، ۴) تاب‌آوری و ظرفیت‌سازی شناختی، و ۵) بازدارندگی، مدیریت بحران و ارزیابی. هر یک از این ابعاد دارای مؤلفه‌های متعددی هستند که در مجموع چارچوبی جامع برای سیاست‌گذاری فراهم می‌آورند. بعد «تاب‌آوری و ظرفیت‌سازی شناختی» با بیشترین بار عاملی (۰/۹۴۶) و بعد «هماهنگی و معماری نهادی» با کمترین بار عاملی (۰/۸۹۵) در مدل شناسایی شدند. نتایج اعتبارسنجی کمی نشان داد که تمامی ابعاد دارای روابط معنادار با سازه اصلی سیاست‌گذاری امنیت ملی هستند. ابعاد پنج‌گانه شناسایی‌شده، چارچوبی منسجم ارائه می‌دهند که موفقیت در مقابله با جنگ شناختی را نیازمند رویکردی چندبعدی و هماهنگ در سطوح شناختی، حقوقی، نهادی و عملیاتی می‌داند. این پژوهش با ارائه مدلی جامع، زمینه را برای طراحی راهبردهای کارآمد و بومی در مواجهه با جنگ شناختی فراهم می‌آورد.